Kuczek Jan kpt. (1895-1920)

Kapitan Jan Kuczek urodził się 16 czerwca 1895 r. w Ołpinach (pow. Jasło), zm. 1 czerwca 1920 r. w Nowosiółkach (rejon Kahorlik, obwód kijowski). 

Był synem Józefa Kuczka i Marii Słaby. Ojciec Józef był organistą. Ojciec zmarł w sierpniu 1920 roku w Leżajsku. Matka Maria z d. Słaby zmarła na tyfus w lipcu 1920 roku.

Jan Kuczek miał troje rodzeństwa. Siostra Aniela ur. 1899 w Ołpinach pow. Jasło, siostra Helena została ochrzczona w Krasnem, brat Michał ur. 1912.

Z zawodu był nauczycielem, jako absolwent seminarium nauczycielskiego w Rzeszowie. Rodzina mieszkała na ul. Wałowej w Leżajsku. Był członkiem XXVII Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Leżajsku. 15 sierpnia 1914 r. z drugim oddziałem leżajskich strzelców pod komendą Michała Szeligi, jako drużyniak przybył do Krakowa. Przydzielony został do 2 kompanii III baonu 1 pułku piechoty Legionów. Mianowany starszym żołnierzem 20 grudnia 1914 r. W okresie od 20 lutego do 20 maja 1915 r. choruje na tyfus. Po wyjściu ze szpitala zostaje przydzielony do 2 kompanii VI baonu, w której służy do jej rozdzielenia w październiku 1915 r. Następnie w 1 kompanii VI baonu do czasu powtórnego sformowania 2. kompanii VI baonu w sierpniu 1916 r. i pozostaje w niej do kryzysu przysięgowego w lipcu 1917 r. W tym czasie awansowany do stopnia sekcyjnego 16 września 1916 r. Po zwolnieniu z Legionów Polskich zostaje wcielony 19 września 1917 r. do 20 pułku piechoty armii austro – węgierskiej. 21 marca 1918 r. przeniesiony do 46 pułku piechoty baon „A”.
Od 15 czerwca 1918 r. do 2 listopada 1918 r. służy w 90 pułku piechoty, awansując 20 lipca 1918 r. na stopień plutonowego. 15 listopada 1918 r. wraca
z Ukrainy do kadry pułku w Jarosławiu. 27 grudnia 1918 r. wstępuje ochotniczo do 5 pułku piechoty Legionów w Radymnie, w którym zostaje sierżantem
20 stycznia 1919 r. zaś 1 marca tego roku uzyskuje awans na podporucznika.
Po sformowaniu 1 pułku piechoty Legionów 20 marca 1919 r. zostaje przydzielony do jego 10 kompanii. Kończy szkołę oficerską w Zambrowie. Jako dowódca plutonu bierze udział we wszystkich walkach 1 pułku piechoty Legionów. 20 kwietnia 1919 r. walczy we Wilnie. 

Stefan Pomarański: 

(…) „ z drugiej strony oddział podporucznika Kuczka zajął ulice Dąbrowskiego
i Orzeszkowej… około godziny 16 podporucznik Kuczek wzmocniony plutonem sierżanta Jabłońskiego z kompanji odwodowej, rozpoczął natarcie na plac Łukiski, zajmując ulicę Portową”. 

W trakcie wyprawy kijowskiej podczas natarcia na Kahorlik 1 czerwca 1920 r. Adam Borkiewicz: 

(…) „pod wsią Nowosiółki szpica 10 kompanii natknęła się na słabą czatę rosyjską z jednym karabinem maszynowym. Dowódca straży przedniej ppor Kuczek Jan uderzył bez chwili wahania na placówkę nieprzyjacielską i zmusił ją do odwrotu, sam jednak poległ od pierwszych strzałów wroga (…). 

3 maja 1920 r. został pochowany w Kijowie. 

Pośmiertnie awansowany na stopień kapitana. Odznaczenia: odznaka I Brygady „Za wierną służbę”, brązowy Medal Waleczności (Austro – Węgry), Krzyż Walecznych i pośmiertnie Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari V kl, nr 8001. 

W Leżajsku jedna z ulic została nazwana jego imieniem. Ul. Kpt. Kuczka łączy ul. Jarosławską z ul. Lipy w kierunku mostu na Sanie w Rzuchowie.
                            

            Opracował: Roman Federkiewicz - Muzeum Ziemi Leżajskiej 

Źródła: 

Kopie dostępne w Muzeum Ziemi Leżajskiej

Karta Ewidencyjna Jana Kuczka z 1 pułku piechoty Legionów

Metryka śmierci i pogrzebu - Urząd Duszpasterski 1 Dywizji Legionów

Odpis poświadczenia służby wystawiony na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie

Wniosek o nadanie śp. Janowi Kuczkowi „Krzyża Zasługi” - Komisja Odznaczeń Polskich Drużyn Strzeleckich

Adam Borkiewicz, Dzieje 1 Pułku Piechoty Legionów, Warszawa 1929. s.. 541

Zbigniew Moszumański, XXVII Polska Drużyna Strzelecka w Leżajsku. [w:] Almanach Leżajski, (zeszyt 10/2014). Leżajsk 2014

Stefan Pomarański, Zarys historii wojennej 1 pułku piechoty Legionów. Warszawa 1931. s. 36

https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/31559/edition/48817?language=pl

Leżajskie Spotkanie z Historią PDDM - konsultacje - 25.11.2015 r.

Zawilski Leopold (1884-1945)

Leopold Zawilski urodził się 14 listopada 1884 roku w Leżajsku w rodzinie Franciszka Zawilskiego i Rozalii z Gielecińskich.

Leopold Zawilski przed II wojną prowadził kancelarię adwokacką w Gdyni. 

W Księdze adresowej miasta Gdynii w okresie II wojny światowej figuruje dr Leopold Zawilski, adwokat zam. ul Starowiejska 52, Tel. 13-40. (str 16/505).
Ukończył szkołę wojskową, studia prawnicze zakończone doktoratem. 
Ożenił się z Józefą Zawilską c. Jana Kantego Zawilskiego i Febroneli Szelewicz. Zarówno Leopold, jak i żona Maria Zawilska byli wnukami Piotra Zawilskiego i Marii Dudzińskiej.
Leopold Zawilski mieszkał w Borynii na Śląsku (pod Dąbrową Górniczą), tam urodził się syn Sławomir (17.11.1917 - 25.07.1980 Gdynia, Cmentarz Witomiński).
Leopold przeniósł się z rodziną na Wybrzeże. Kupił majątek Smażyno (kaszubska wieś w powiecie wejherowskim). Po II wojnie światowej pałac należał do PGR, od lat 80. mieści Ośrodek Terapii Uzależnień.

Leopold i Józefa Zawilscy mieli dzieci:

• Danuta (28.11.1909, Leżajsk - 27.01.1984)- Chrzestni: Władysław Szczęk, Aniela Urbańska. Przed wojną pracowała u brata Leopolda w kancelarii i doglądała po przedwczesnej śmierci matki majątku w Smażynie (Smażyno). W 1939 roku razem ze Sławkiem i Miłosławą została wysiedlona z Gdyni. Po powrocie po wojnie jeszcze w maju 1945 zaczęła pracować w Urzędzie Morskim w Gdyni, gdzie doczekała emerytury. Za mąż nie wyszła.
• Dobrochna (22.12.1912, Leżajsk - 22.11.1993) - mąż I voto (1930r) - Władysław Polański, II voto Stefan Żychoń. Dobrochna w 1930 roku wyszła za mąż za Władysława Polańskiego i do wojny mieszkała w jego majątku Rudniki nad Dniestrem. W czasie okupacji przebywała w Krakowie. W 1945 roku po rozwodzie z Władysławem wyszła drugi raz za mąż za Stefana Żychonia (architekta) i do śmierci mieszkała z nim w Zakopanem (skąd on pochodził). Dzieci nie miała.
• Zbigniew (1914-1914)
• Miłosława zginęła tragicznie (1916-6.07.1945). Miłosława - przed wojną uczennica, w czasie wojny razem z siostrą Danutą przebywała w Krakowie, po wojnie razem z Danutą i Sławomirem przyjechała do Gdyni. W lipcu 1945 r popłynęła holownikiem na Hel na grób narzeczonego, który zginął w obronie Helu w 1939 r. W drodze powrotnej, już niedaleko Gdyni holownik wpadł na minę i większość pasażerów, w tym i ona zginęli. Miała pecha, bo świetnie pływała i podobno przed wojna pływała wpław (oczywiście w asekuracji łódki) z Gdyni do Helu. Zapewne wybuch ją ogłuszył i zanim się ocknęła to zdążyła się utopić.
• Sławomir (1917-1945) - żona Marianna Ordyczyńska. Sławomir uczył się u Pijarów w Krakowie otrzymując świadectwo dojrzałości. Studia ukończył w Poznaniu.

Żona Józefa Zawilska ur. się w 1885 roku w Leżajsku, zmarła 16 lipca 1933 roku w wieku 48 lat w Krakowie. Pochowana jest na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kwatera GA.

W okresie okupacji niemieckiej Leopold wrócił do Leżajska, angażując się w konspiracyjną działalność AK.

Od 1 sierpnia 1944 do 13 lutego 1945 roku pełnił funkcję burmistrza w Leżajsku. Wg protokołu Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie wiadomo, że dr Leopold Zawilski został aresztowany przez funkcjonariuszy WUBP (Wojew. Urząd Bezpieczeństwa Publicznego - Rzeszów, ul. Jagiellońska) z Rzeszowa w dniu 25 lutego 1945 roku. Razem z nim w tym dniu aresztowano sędziego Tadeusza Tołłoczkę (prezes Sądu Grodzkiego w Leżajsku), sekretarza Urzędu Miejskiego Aleksandra Schmidta oraz Romana Wiącka pracownika posterunku MO w Leżajsku, działacza PPR, sympatyzującego z AK. Wszyscy zostali wywiezieni do Rzeszowa i aresztowani na Zamku. Aleksander Schmidt i Roman Wiącek zostali po kilku dniach zwolnieni, natomiast burmistrz Leopold Zawilski i sędzia Tadeusz Tołłoczko uznani za kapitalistów i wrogów ludu bez wyroku i bez procesu zostali najprawdopodobniej wywiezieni do lasu w Turzy i tam zamordowani.

Decyzją Rady Miasta jedną z najstarszych leżajskich ulic - ul. 1 Maja nazwano ulicą Burmistrzów Jana i Leopolda Zawilskich. Kiedyś należała do Przedmieścia Jarosławskiego. W różnych okresach historycznych, nazwa ulicy wielokrotnie się zmieniała. Dawniej ulica Ruska, od 1937 r Bronisława Pierackiego, T. Szewczenki, 1 Maja.

Kim byli dla siebie Jan i Leopold Zawilscy, jakie pokrewieństwo ich łączy? Warto o tym napisać, bo ludzie nie wiedzą i często kojarzą ich jako braci.
Jan Kanty i Leopold mieli wspólnych przodków: Piotra Zawilskiego i Marię z Dudzińskich, z tym, że Jan Kanty był ich synem, zaś Leopold s. Franciszka i Rozalii Gielecińskiej był ich wnukiem. Jednocześnie Jan Kanty był stryjem dla Leopolda Zawilskiego. Żona Leopolda Zawilskiego - Maria Zawilska była też wnuczką Piotra Zawilskiego i Marii Dudzińskiej.

***

Maria Zawilska, żona burmistrza Leżajska Leopolda Zawilskiego zmarła 16 lipca 1933 roku w wieku 48 lat w Krakowie. Pochowana jest na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kwatera GA.

  

zobacz też:

Ulica Burmistrzów Jana i Leopolda Zawilskich
Maryla Zawilska z Ordyczyńskich
Akcja przeciw donosicielom. Dionizy Garbacz - Sztafeta

Ficowski Alojzy

Alojzy Ficowski ur 24 I 1896 Zimnowódka, uczęszczał do ck Gimnazjum we Lwowie. Jako uczeń klasy VIII B zdał egzamin dojrzałości w terminie letnim 1914 roku. Sprawozdanie ck IV Gimnazjum we Lwowie z 1914. Z zapisów wiemy, że zamierzał podjąć studia politechniczne).

Absolwent filozofii na UJK i nauczyciel gimnazjalny.
Służył w Legionach Polskich (III bryg. VI p. XI komp.). Jako jeniec wojenny ck armii trafił na Syberię do Krasnojarska. Tam poznał swoją przyszłą żonę Eleonorę z d. Dobranow - Rosjankę z pochodzenia, ur. 20.05.1900 r. w osadzie Bogurłak koło Manuniska w Krasnojarskim Kraju na Syberii, córka Piotra i Paraskewii (z d. Urybina). Inne dane Eleonory zapisane są w Księgach kościelnych w Tarnawcu (patrz niżej). Eleonora Ficowska ur 1887 ukończyła Państwową Szkołę Położnych we Lwowie przy ul. Pijarów 4, dyplom położnej w 1913 roku (wg http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/plain-content?id=101306 str. 3, str. 38) 
W 1922 roku wrócili Polski, najpierw do Lwowa, a później do Leżajska. Jako nauczyciel kontraktowy uczył matematyki i fizyki w Państwowym Gimnazjum im. B. Chrobrego w Leżajsku.
Na stronie Gazety Lwowskiej z 5 września 1930 roku, str. 4 zapisano, że Kurator Okręgu Szkolnego Lwowskiego zamianował z dniem 1 sierpnia 1930 p. Alojzego Ficowskiego nauczycielem państwowego gimnazjum w Leżajsku.

http://jbc.bj.uj.edu.pl/dlibra/plain-content?id=33348

W Księgach kościelnych Dornbach par. Tarnawiec istnieje zapis chrztu Andrzeja Mikołaja Ficowskiego ur 8 VIII 1945, ochrzczony 2 II 1946 przez ks. K. Węgłowskiego. Syn Alojzego Ficowskiego i Eleonory Massari. Alojzy Ficowski s. Aleksandra i Franciszki Barlik. Eleonora Massari c. Hojto i Hutena Horoko. Chrzestni: Zdzisław Eustachy Kendziorek i Janina Stanisława Kiszakiewicz.

Po wojnie, po 1948? pracował w II LO w Szczecinie. 

Kurier Szczeciński 19 X 1946 podaje informacje o zagubionych dokumentach Alojzego Ficowskiego. 

zobacz też:
Sprawozdanie ck IV Gimnazjum we Lwowie z 1914 str 71

Baza osób polskich - Słownik biograficzny

Sprawozdanie XVI Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. B. Chrobrego w Leżajsku za rok szkolny 1928/29
Lista strat Legionów Polskich 1916 
Kurier Szczeciński 19 X 1946
http://www.lezajskhistoria.pun.pl/eleonora-ficowska--nowk-39.htm

http://nsz.com.pl/index.php/zyciorysy/236-eleonora-ficowska
Spis Położnych Państwowa Szkoła Położnych we Lwowie przy ul. Pijarów 4
***
http://nsz.com.pl/index.php/zyciorysy/236-eleonora-ficowska

Eleonora Ficowska z d. Dobranow - Rosjanka z pochodzenia, ur. 20.05.1900 r. w osadzie Bogurłak koło Manuniska w Krasnojarskim Kraju na Syberii, córka Piotra i Paraskewii (z d. Urybina).

W wieku 19 lat wyjechała do rodziny do Krasnojarska, gdzie poznała swego przyszłego męża Alojzego Ficowskiego, wówczas jeńca wojennego ck armii. Latem 1922 r. wraz z mężem przyjechała do Polski. Mieszkała najpierw we Lwowie, gdzie w 1933 r. ukończyła dwuletnią szkołę położniczą. Wkrótce potem przeniosła się do Leżajska i pracowała tam jako prywatna położna. Przez męża, absolwenta filozofii na UJK i nauczyciela gimnazjalnego, zetknęła się z ruchem narodowym.
W NOW od 1942 r., zwerbowana przez Ludwika Więcława. Pełniła funkcję sanitariuszki i informatorki wywiadu. Po wkroczeniu wojsk sowieckich nadal pozostawała w narodowej konspiracji, zbierając informacje wywiadowcze dla L. Więcława - komendanta powiatowego, a od stycznia 1946 inspektora łańcuckiego NOW (NZW). W październiku 1946 r. wyjechała do Szczecina, gdzie pracowała najpierw jako pielęgniarka w szpitalu miejskim i szpitalu PCK, a później jako prywatna położna. Aresztowana 29.10.1948 r., wyrokiem WSR w Rzeszowie z 8.02.1949 r. została skazana na karę łączną 8 lat więzienia. Dalsze losy nieznane.
Źródła:
Archiwum Delegatury Urzędu Ochrony Państwa w Rzeszowie, sygn. 999/III, Akta śledcze przeciwko E. Ficowskiej;
Archiwum Państwowe w Rzeszowie, Zespół Wojskowa Prokuratura Rejonowa, sygn. 4375/48-50, Akta nadzoru w sprawie przeciwko E. Ficowskiej.
Krzysztof Kaczmarski

Totuń Krzysztof

Rzec by się chciało - człowiek z pasją, ale bardziej adekwatnie do Krzysztofa pasuje człowiek z pasjami. 

Leżajszczanin z dziada pradziada, po kądzieli. Syn Michała i Ewy Zofii Ataman. Urodził się 22 października 1937 roku w Leżajsku. 
Kocha podróże, spływy kajakowe, wędrówki po górach. Należy do PTTK. Zwiedził kawał świata. W 2014 roku zdobył odznakę Turystyki Kolarskiej za udział w Dużym Rajdzie Kolarskim dookoła Polski.  
Z grupą przyjaciół od lat bierze udział w spływach kajakowych nie tylko w Polsce, ale i na Ukrainie, Litwie, Białorusi. 
Na mieście można go spotkać prawie zawsze z rowerem. Nawet na cmentarzu może godzinami opowiadać o swoich pasjach.

Wie bardzo dużo o Leżajsku, mieszkańcach i wydarzeniach z różnych okresów historii miasta. Jakiego tematu by się tknąć, Krzysztof ma wiele do powiedzenia na ten temat.

Krzysztof jako 6 letni chłopiec był świadkiem tragicznych wydarzeń 28 maja 1943 roku dot. pacyfikacji Leżajska. 

Ukończył Liceum Ogólnokształcące - rocznik 1954/55. 

Krzysztof był kolegą ze szkolnej ławy z Ryszardem Dolnym. Rysiek zmarł w listopadzie 2015 roku. 

***

 

**

Z cyklu Spacerkiem po Leżajsku: krótki wycinek rozmowy z Krzysztof Totuń o historii miasta, mieszkańcach, o wydarzeniach wojennych. Krzysztof opowiada m. in. o mieszkańcach ul. Ruskiej, przed wojną to była ul Pierackiego, ale za okupacji niemieckiej to była ul. Szewczenki, obecnie ulica Burmistrzów Zawilskich w Leżajsku.

**

Krzysztof Totuń jako 6-letnie dziecko, naoczny świadek opowiada o wydarzeniach 28 maja 1943, o Albinie i Krzysztofie Zawilskich zamordowanych podczas pacyfikacji Leżajska.

***

***

Karakuła Tadeusz (1935-2010)

Lek. med. Tadeusz Karakuła urodził się 19 marca 1935 roku w Wólce Grodziskiej. Mieszkał w Leżajsku. Uhonorowany przez władze miasta odznaką „Zasłużony dla miasta Leżajska”.

Absolwent Liceum Ogólnokształcącego w Leżajsku, rocznik 1952/53. Po ukończeniu studiów medycznych w Krakowie rozpoczął pracę zawodową początkowo w Rzeszowie, a od marca 1961 roku, jako chirurg w szpitalu w Sarzynie. 

W 1965 roku zdobył specjalizację I stopnia z chirurgii ogólnej w Szpitalu Wojewódzkim w Rzeszowie. Drugi stopień specjalizacji uzyskał w 1971 roku w Klinice Chirurgii Ogólnej w Krakowie.W 1968 roku został kierownikiem Wydziału Zdrowia w Powiatowej Rady Narodowej w Leżajsku, do 1975 roku podlegał mu sanepid z siedzibą w 'Proświcie' na Jarosławskiej. 
Przez dwie kadencje był wiceprzewodniczącym Rady Miejskiej Leżajska. 

Z jego inicjatywy przy wsparciu Stanisława Boronia w powiecie leżajskim zostały wybudowane wiejskie ośrodki zdrowia, przychodnia w Leżajsku, a także szpital w Leżajsku, który został oddany do użytku w grudniu 1981.  Był ordynatorem Oddziału Chirurgii.

W stanie wojennym, w wigilię Bożego Narodzenia 1981 roku w leżajskim szpitalu przeprowadzone zostały pierwsze operacje, na świat przyszły pierwsze dzieci. 

Od 1 lipca 1973 do 9 lutego 1990 roku pełnił funkcję Dyrektora ZOZ w Leżajsku.  Jego brat Jan Karakuła farmaceuta był w tym okresie kierownikiem szpitalnej apteki.
Żona Janina Karakuła z Dziobów pracowała w PSSE w Leżajsku, a od 1980 roku pełniła funkcję Dyrektorki Żłobka w Leżajsku.

Przez wiele lat był prezesem Klubu Sportowego „Pogoń” w Leżajsku. Jego pasją było myślistwo, przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Koła Łowieckiego „Wydra”. Był członkiem Towarzystwa Miłośników Ziemi Leżajskiej.

Tadeusz Karakuła był człowiekiem znanym, szanowanym za życzliwość, szacunek do ludzi, uczynność, poświęcenie i pasję, z jaką wykonywał swój zawód. 

Zmarł 6 listopada 2010 roku. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym w Leżajsku.

zobacz też:
http://rejestr.nil.org.pl/xml/oil/oil64/gazeta/numery/n2011/n201106/n20110615 

Dziwota Leon (1897-1942)

Leon Dziwota ur. się 29 sierpnia 1897 r w Leżajsku, jako syn Tomasza i Katarzyny Chamiec.

http://szukajwarchiwach.pl

 Legionista, POW-iak. Brał udział w wojnie bolszewickiej, gdzie został ranny. Za udział w obronie Lwowa został odznaczony odznaką 'Orlęta'.
Leon Dziwota został aresztowany w sierpniu 1940 razem z ks. Czesławem Brodą, ks. Tomaszem Pacułą, ks. Stanisławem Lubasem, płk. Stanisławem Eustachiewiczem, Andrzejem Reichardem, Maruszakiem, Niziołem i prof. Rzeczycą. Wszyscy zostali przewiezieni na gestapo do w Jarosławia, a później do różnych obozów koncentracyjnych.

Został zamordowany w obozie Wewelsburg-Paderborn 28 kwietnia 1942 roku. 

W leżajskim kościele farnym figuruje na tablicy pamiątkowej. 

Syn Tomasz Krzysztof Dziwota urodził się w sierpniu 1933 r w Leżajsku. Żona Tomasza to Wiktoria, syn Grzegorz i córka Małgorzata.

Tomasz Dziwota z kuzynką Danutą Cebulak i Stanisławem Haszto. Fot. ze Zjazdu 100-lecia LO w Leżajsku

W Leżajsku na Cmentarzu Komunalnym w rodzinnym grobowcu znajduje się tablica nagrobna - 'mogiła symboliczna' Leona Dziwoty.

zobacz też:

Tomasz Dziwota

Lubas Stanisław (1886-1942)

Ksiądz Stanisław Lubas (s. Józefa i Tekli z domu Adamczyk) urodził się 16 kwietnia 1886 r. w Żarnowej k. Strzyżowa. Pochodził z biednej rodziny, wychowany w duchu gorącej religijności i patriotyzmu. Uczęszczał do Szkoły Podstawowej w Żarnowej. Od początku pobierania nauk wykazywał wybitne zdolności i duży zapał do wiedzy. Mimo dużych trudności finansowych, rodzice wysłali syna Stanisława do gimnazjum w Rzeszowie. Po zdaniu egzaminu dojrzałości z wynikiem celującym, wstąpił do Seminarium Duchownego w Przemyślu. Tam w latach 1908-1912 odbył studia teologiczne, a święcenia kapłańskie otrzymał dnia 16 kwietnia 1914 r. z rąk ks. bp. Jana Sebastiana Pelczara. Na pierwszą placówkę pracy duszpasterskiej został skierowany do parafii w Mościskach gdzie zdobył uznanie Biskupa ordynariusza J. S. Pelczara, po czym w roku 1919 został przeniesiony do Leżajska, na odpowiedzialne stanowisko katechety gimnazjalnego, gdzie pracował nieprzerwanie do roku 1940. Ksiądz Stanisław Lubas jako nauczyciel był wymagający, a zarazem wyrozumiały, dlatego też był bardzo lubiany przez młodzież i niezwykle ceniony przez rodziców jako sprawiedliwy nauczyciel. Uczył religii, propedeutyki filozofii, historii, logiki, psychologii, a w ramach zastępstw również geografii i wychowania fizycznego. Poza zajęciami obowiązkowymi opiekował się szkolną biblioteką uczniowską i nauczycielską. W pamięci młodzieży szkolnej, jak i rodziców lokalnego społeczeństwa, zapisał piękną kartę swej działalności, jako założyciel, opiekun i moderator Sodalicji Mariańskiej. Dnia 23 lipca 1940 r. wraz z innymi kapłanami z Leżajska Czesławem Brodą i Tomaszem Pacułą został aresztowany przez gestapo i wywieziony do Jarosławia a następnie do Tarnowa. Później przebywał w obozie Sachsenhausen, skąd wraz z grupą 3 tysięcy księży został przetransportowany do obozu koncentracyjnego w Dachau, gdzie zmarł 21 marca 1942 r. W dniu 17 września 2003 r. rozpoczął się proces beatyfikacyjny 122 męczenników za wiarę z okresu II wojny światowej – ofiar nazizmu, wśród których jest ks. Stanisław Lubas.

Uchwałą Rady Miasta Leżajska z inicjatywy Stanisława Bartnika w 2014 roku nadano skwerowi na terenie Leżajska nazwę „Skwer Księdza Stanisława Lubasa”.

Źródło:

Obozowy Testament - Juliusz Ulas Urbański
http://lezajsk.um.bipgmina.pl/files/sites/3097/wiadomosci/246465/files/uchwalaxlii267_nadanie_nazwy_skwerowilubasa2.pdf