Sylwetki Leżajszczan

poniedziałek, 9 września 2013

Całczyński Jan Karol

Jan Karol Całczyński (1844-1913)

zobacz Biogram

Kisielewicz Adam

Adam Kisielewicz (1902-1989)

zobacz Biogram

Ataman Julian (1906-1989)

Ks. Julian Ataman (1906-1989)

Urodził się 7 grudnia 1906 roku w Leżajsku w rodzinie Józefa i Marii z Serafinów.

Absolwent Miejskiego Gimnazjum Realnego w Leżajsku. Rocznik 1924/25.(Chlubnie uzdolniony).

W roku akademickim 1929/30 był klerykiem na terenie diecezji przemyskiej. Po ukończeniu studiów teologicznych w Seminarium Duchownym w Przemyślu otrzymał 22 czerwca 1930 r. święcenia kapłańskie z rąk bpa Anatola Nowaka, ordynariusza diecezji przemyskiej.

W latach 1930-1933 był wikariuszem w Parafii Niepokalanego Poczęcia NMP w Jasienicy Rosielnej w powiecie brzozowskim.

W 1931 r. rozpoczął studia z zakresu historii Kościoła na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego.

W 1933 r. uzyskał magisterium i będąc asystentem w 1936 r. obronił pracę doktorską pt.: "Sierakowski jako rządca diecezji przemyskiej w latach 1742-1760"; Warszawa 1936.

Następnie pracował jako wikariusz i katecheta kolejno w Łańcucie, Przemyślu, jako prefekt w kościele farnym w Jarosławiu i ponownie, w Przemyślu.

W czasie okupacji był wikariuszem kościoła filialnego w Ożomli koło Sądowej Wiszni (obecnie Ukraina).

W 1944 roku po przejściu frontu na zachód, został rektorem Niższego Seminarium Duchownego w Przemyślu, w którym wykładał m. in. historię powszechną. Był także katechetą w Gimnazjum Kupieckim i Szkole Handlowej oraz prowadził lektoraty z języka niemieckiego i łaciny.

Był rektorem kościoła pw. Najśw. Serca Jezusowego w Przemyślu (1950-1969).

Od 1936 r. był członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Przemyślu.

Od 1937 r. był członkiem, a od 1 grudnia 1947 r sekretarzem Przemyskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Historycznego.

Od 1946 r. był członkiem Towarzystwa Teologicznego w Przemyślu.

Ponadto był współpracownikiem Lubelskiego Instytutu Geografii Historycznej Kościoła w Polsce.

W 1951 r. ks. dr Julian Ataman, zainicjował swoiste 'misje' na terenach połemkowskich. Cieszył się dużym autorytetem naukowym i moralnym.

W 1959 r. został szambelanem papieskim.

Wielką zasługą ks. Atamana było zorganizowanie, zdewastowanej podczas okupacji, biblioteki Seminarium Duchownego oraz doprowadzenie niemal do końca prac nad skatalogowaniem biblioteki diecezjalnej. Był on również wieloletnim sędzią sądu biskupiego ds. małżeńskich, kierownikiem diecezjalnego archiwum, a także rektorem kościoła garnizonowego.

Pozostawił po sobie bogatą spuściznę pisarską której znaczna ilość znajduje się w maszynopisach i rękopisach, przechowywanych w Archiwum i Bibliotece Seminarium Duchownego w Przemyślu.

Kilka uwag na marginesie artykułu ks. prof. dra Aleksego Petraniego, pt. "Zatarg księdza Bronisława Markiewicza z biskupem Józefem Pelczarem", 1974 s. 255-276

Ksišążki: Historia Kościoła w Polsce. T. 1, Do roku 1764. Cz. 2, Od roku 1506 / red. Bolesław Kumor, Zdzisław Obertyński ; oprac. Julian Ataman [et al.]

Ksiąšżki: Historia Koscioła w Polsce. T. 2, 1764 - 1945. Cz. 1, 764 - 1918 / red. Bolesław Kumor, Zdzisław Obertyński ; oprac. Julian Ataman [et al.]

Zmarł 2 sierpnia 1989 r. w Przemyślu i został pochowany na tamtejszym cmentarzu centralnym w grobowcu seminaryjnym

Ks. prof. Ataman mawiał: „Mądry obejdzie stodołę i więcej się nauczy, niż głupi w podróży naokoło świata” (cytat ze strony Przemyscy księża. Rocznik 1959 str 175)

Literatura i linki:

Ks. Julian Ataman - informacje o zmarłych kapłanach

Stanisław Dziedzic - Słowo Powszechne 1988 nr 87 s. 5

Chmura Maksymilian (1874-1946?)

CHMURA Maksymilian (1874-1946?)

CHMURA Maksymilian (1874-1946?), nauczyciel, kierownik szkoły w Sarzynie, sekretarz gminny w Sarzynie, społecznik.

Ur. 23.05.1874r. w Radomyślu nad Sanem, syn Walentego (herbu Krzywda) i Teofili Wiktor. W 1894r. ukończył c.k. Seminarium Nauczycielskie Męskie w Rzeszowie. Następnie uzyskał patent nauczyciela szkół ludowych z prawem nauczania języka niemieckiego i śpiewu. Pracował kolejno jako nauczyciel w Grębowie, Radomyślu, Jamnicy i Kamieniu. Podjął się z powodzeniem uruchomienia i wybudowania szkoły w Sarzynie (tzw. czerwona szkoła), której był kierownikiem od 1913r. do emerytury w 1932r. Podczas pierwszej wojny światowej do 1918r pełnił funkcję sekretarza gminnego w Sarzynie.

Pierwszą żoną była Maria Müller, z tego związku urodziła się córka Emilia Chmura (*1.01.1903-5.10.1994). Emilia była żoną Józefa Szczęsnego.
Po śmierci pierwszej żony ożenił się z Teodozją Staw.
Mieli trzech synów - Zygmunta, Tadeusza i Kazimierza.
W 1932r przeprowadził się z rodziną do Drohobycza, gdzie aktywnie działał w Stowarzyszeniu Ochotniczej Straży Pożarnej jako członek Zarządu, w Polsko-Ukraińskim Związku Chrześcijańskim (był jego współzałożycielem) oraz w Strzelcu.

Z początkiem II wojny światowej w maju 1940r. aresztowany przez sowietów i wywieziony w głąb Związku Radzieckiego (obozy: Starobielsk, Suraź, Orsza, Wiaźma), skąd już nie wrócił. Ostatnia wiadomość z obozu datowana była 4.06.1941.

Z trójki synów z drugiego małżeństwa dwóch zostaje aresztowanych i zesłanych na Sybir (XII 1944 i III 1945) skąd w 1956 roku wraca tylko jeden z synów – Kazimierz Chmura (1922-2019).28 grudnia 1944 roku został aresztowany syn Zygmunt Chmura. Z wyrokiem 10 lat wywieziono go do obozu w Karagandzie, a po roku zesłano go w okolice Kijowa. Zygmunt zmarł w 1948 roku w Drohobyczu.
Syn Tadeusz Chmura ur. 27.06.1918 w Sarzynie, zm. 1.02.1969 w Leżajsku.
Chmura Maksymilian został odznaczony Medalem X-lecia Odzyskania Niepodległości oraz brązowym medalem „Za Długoletnią Służbę”(1938).
Sądownie ustalona data śmierci 1946, miejsce pochówku nieznane.

Źródła i opracowania:

Praca zbiorowa pod red. J. Półćwiartka, „400 lat parafii w Sarzynie (1598-1998)”, Nowa Sarzyna 2000, s.110

Stanisław Chmura: zbiór dokumentów rodzinnych.

Kazimierz Chmura (1922-2019)
Józef Szczęsny (1897-1942)

Beigert Ferdynand (1878-1966)

Ks. Ferdynand Beigert (1878-1966)

Urodził się 4 lutego 1878, Dornbach -Tarnawiec, Galicja.
Ojciec Adam Beigert s. Macieja Filipa i Elżbiety Horscht ur. się ok. 1840 roku w Dornbach par. Tarnawiec.
Matka Katarzyna Karolina Hütter pochodziła z Kobelnicy cyrkuł Żółkiew, ur. się 17 kwietnia 1836.
Ferdynand był najmłodszym z dziesięciorga dzieckiem Adama i Elżbiety. Pochodził z rodziny, z której wywodziło się 4 księży.

zobacz: Beigertowie z Tarnawca

Zmarł 19 października 1966, Lublin, pochowany na Cmentarzu Rzymskokatolickim w Lublinie przy ulicy Lipowej.

Uczęszczał do gimnazjum w Przemyślu, Jarosławiu, we Lwowie.
Ukończył C. K. Gimnazjum Św. Jacka w Krakowie.

Zachowały się zapisy parafialne dot. prymicji ks. Ferdynanda Beigerta. 9 lipca 1905 roku ks. Ferdynand Beigert odprawił I mszę prymicyjną w kościele w Tarnawcu.

Kiedy w 1903 roku powstała Szkoła Ludowa w Kobylu koło Frysztaka (Dz.Urz. c.k. Rady Szkolnej w Galicji. Rocznik 1903, s.489)., ks. Ferdynand pracował jako katecheta.

Na stronie Gazety Frysztackiej można znaleźć informacje:

"W pierwszych latach szkoły w Kobylu (1903-1916) religii uczyli katecheci - ks. Zacharyasz Rychel, Franciszek Kułak, Feliks Ślepecki, Stanisław Dahl, Ambroży Bączewski, Franciszek Jeleń, Ignacy Popkiewicz, Ferdynand Beigert".

W czasie II wojny światowej był proboszczem w miejscowości Żdżanne, po wojnie w Deputyczach (w rejonie Krasnegostawu - Chełma), następnie przez 10 lat był u sióstr w Zamościu. Od 4 sierpnia 1962 przebywał w domu księży seniorów w Lublinie na ulicy Ogrodowej, następnie w hospicjum w Łęcznej, gdzie zmarł 19 października 1966 roku. Pochowany jest na Cmentarzu Rzymskokatolickim w Lublinie przy ul. Lipowej.

***

Literatura i linki:

Beigertowie z Tarnawca

Beigert Julian

Ks. Julian Beigert

Urodził się 14 maja 1873 roku w Dornbach par. Tarnawiec koło Leżajska. Syna Adama Beigerta i Katarzyny Karoliny Hütter.
Ukończył Prywatne Gimnazjum Miejskie w Jaworowie z prawem publiczności. Rok 1916/17 ( http://pbc.rzeszow.pl/ )
Był proboszczem w Starym Żmigrodzie.
Zmarł w Żmigrodzie pod koniec lat 50. XX w.

więcej >>> http://aord6.republika.pl/biogramy/beigert.htm

Kościół pod wezwaniem Św. Katarzyny, erygowany w 1326 r. został przebudowany w latach 1924 - 1930 przez ks. Juliana Beigerta.
Parafia w Starym Żmigrodzie położona na południowo-zachodnich krańcach diecezji przemyskiej (powiat: jasielski, województwo: podkarpackie).