sobota, 5 października 2013

Pityński Andrzej

Andrzej Pityński – amerykański rzeźbiarz pochodzenia polskiego ur. się 15 marca 1947 roku w Ulanowie koło Stalowej Woli. 

Rodzice Aleksander Pityński “Kula” i mama Stefania Krupa “Perełka” razem byli ranni na polu walki w największej zwycięskiej bitwie polskich partyzantów z Armią Czerwoną i NKWD – 7 maja 1945 roku pod Kuryłówką k. Leżajska.
Zarówno Rodzice Aleksander i Stefania, jak i jego szwagier Michał Krupa ps. 'Wierzba', ps. 'Pułkownik' z Kuryłówki walczyli w AK w Oddziałach Wołyniaka.  Rodzina od wielu pokoleń wychowywana była w ogromnym poczuciu patriotyzmu. Starszy brat dziadka Stanisław Pityński wstąpił do Armii Błękitnej we Francji, jako jeniec austriacki. Kuzyn Marcin Pityński wstąpił na ochotnika do Armii Błękitnej w Bostonie, w wieku 17 lat. 


 tree
Andrzej Pityński  szkołę średnią ukończył w Ulanowie, studiował rzeźbę na Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie u profesorów Mariana Koniecznego i Jerzego Bandury.

Jako student stworzył popiersie Ignacego Paderewskiego ustawione przed Collegium Paderevianum w Krakowie (obecnie Auditorium Maximum). 

W roku 1974 wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Początkowo utrzymywał się tam z pracy fizycznej na budowach, równocześnie studiując rzeźbę w Arts Students League w Nowym Jorku. Jest członkiem National Sculpture Society (NSS). W roku 1987 otrzymał obywatelstwo USA.

Jest autorem wielu rzeźb pomnikowych o tematyce patriotycznej i martyrologicznej w USA i w Polsce.

  • Monument "Patrioty" w Stalowej Woli (11.09.2011)
  • Pomnik Katyński w Jersey City, New Jersey - wzniesiony 19.05.1991 na West Side Washington Street, nad Hudson River w Jersey City
  • Narodowy Pomnik Katyński w Baltimore upamiętniający ofiary zbrodni katyńskiej zamordowane wiosną 1940 roku przez radziecką policję polityczną NKWD, odsłonięty 19 listopada 2000 roku
  • Pomnik Czynu Zbrojnego Polonii Amerykańskiej w Warszawie (1988)
  • Pomnik Partyzantów w Bostonie (1979, przeniesiony 2006) - pierwszy na świecie monument dedykowany “Żołnierzom Wyklętym” 
  • Pomnik Jerzego Popiełuszki w Trenton
  • Pomnik Marii Curie-Skłodowskiej w Bayonne
  • Pomnik Mściciela w Doylestown (1988)
  • Pomnik Sarmaty w Morris Museum
  • Pomnik Jana Pawła II w Ulanowie
  • Pomnik "Reduta Matki Boskiej" w Warszawie z płaskorzeźbą "Matka Boska Powstańcza"
Pomnik 'Książki' w Lesku (2008)
Pomnik Książki w Lesku


Andrzej Pityński jest fundatorem pomnika Wołyniaka - kpt. Józefa Zadzierskiego na Cmentarzu w Kuryłówce. Dla mieszkańców Leżajska i okolicznych miejscowości grób Wołyniaka jest bardzo wymownym i symbolicznym miejscem, w którym mieszkańcy oddają hołd żołnierzom wyklętym. Pierwotnym zamysłem Pityńskiego była tablica poświęconej pamięci konspiracyjnej działalności antykomunistycznej. Płaskorzeźba z brązu w hołdzie braciom zakonnym udzielającym pomocy partyzantom miała być umieszczona w Bazylice OO Bernardynów w Leżajsku. Do realizacji nie doszło. Wspomina o tym Juliusz Ulas Urbański
Przez wiele lat nie znane było powszechnie miejsce spoczynku dowódcy partyzanckich oddziałów Wołyniaka. Grób Wołyniaka znajduje się obok grobu dziadka artysty.
Grób Wołyniaka w Kuryłówce






11 listopada 2017 roku w 99. rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości został uhonorowany przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę najwyższym odznaczeniem państwowym Orderem Orła Białego. To najstarsze i najwyższe odznaczenie państwowe Rzeczypospolitej Polskiej artysta otrzymał nie tylko za wybitne rzeźby, ale także za działalność polonijną, krzewienie polskości oraz upowszechnianie historii polskiego czynu niepodległościowego. Jak podkreślał Pan Prezydent Andrzej Duda Andrzej Pityński jest symbolem polskiej emigracji, która przechowywała skarb polskiej kultury. 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...