poniedziałek, 29 sierpnia 2016

Chodziński Kazimierz Mieczysław (1861-1919)

Kazimierz Mieczysław Chodziński ur 15 stycznia 1861 w Łańcucie. Syn Karola Chodzińskiego i Marii z Dubielowskich c. Eleonory z Krauzów. Rodzice Karol i Maria pobrali się w 1844.
Kazimierz Mieczysław Chodziński - znany rzeźbiarz, snycerz i medalier. Studiował (1878-85) w Szkole Sztuk Pięknych pod kierunkiem J. Matejki i W. Gadomskiego, a w 1887 studiował u rzeźbiarza E. Hellmera w Wiedniu, następnie zamieszkał w Krakowie, gdzie miał „fabrykę statuetek kościelnych". Zaprojektował pomnik gen. Kazimierza Pułaskiego w Waszyngtonie, pomnik Tadeusza Kościuszki w Chicago, stoi w Parku Humboldta. 

Fot. Magdalena Barska - pomnik Kościuszki w Parku Humboldta w Chicago
Fot. Magdalena Barska - pomnik Kościuszki w Parku Humboldta w Chicago
Fot. Magdalena Barska - pomnik Kościuszki w Parku Humboldta w Chicago
Podobno na odsłonięcie pomnika Pułaskiego przybył sam Prezydent Stanów Zjednoczonych, licznie przybyła Polonia, a nawet przyjechali Polacy z Polski.
Po powrocie do kraju ok. 1910 Kazimierz Chodziński zamieszkał we Lwowie i zajmował się medalierstwem. Zmarł we Lwowie w 1919 lub 1921? roku, pochowany jest na Cmentarzu Łyczakowskim.

Kazimierz Chodziński miał rodzeństwo:

  • Roman Aleksander Chodziński ur. 21 lutego 1840, w Leżajsku
  • Władysław Karol Chodziński ur. 10 maja 1851, w Łańcucie
  • Leonard Chodziński ur. się 14 IX 1843 w Łańcucie, zm. 17 II 1894 w Łańcucie. Poślubił Teresę Całczyńską (ur. się 5 X 1856). Teresa była siostrą Jana Karola Całczyńskiego - uczestnika powstania styczniowego z 1863 r., pierwszego Dyrektora Prywatnego Miejskiego Gimnazjum Realnego w Leżajsku.

Byli wnukami Zachariasza Chodzińskiego, znanego malarza, organisty w kościele OO Bernardynów w Leżajsku. Pełnił funkcję podskarbiego, później senior (1826-1844) Bractwa św. Szkaplerza w klasztorze.
Na zamku w Łańcucie możemy podziwiać piękne intarsjowane posadzki wyk. 1830 wg projektów Karola Chodzińskiego oraz odnowioną w 1861 polichromię Fary w Leżajsku. Zachariasz Chodziński poślubił córkę niemieckich kolonistów Weronikę Hartleb (Chartleben) z Dornbach par. Tarnawiec.

czwartek, 25 sierpnia 2016

Gawalewicz Karol (1849-1939)

Gawalewicz Karol ur. się 19 lutego 1849 w Leżajsku.
Powstaniec styczniowy. 
Jako chłopak pracował w zakładzie krawieckim w Rozwadowie, zebrał 30 ochotników i razem z nimi przekroczył rosyjską granicę, po czym dostał się do obozu Jeziorańskiego, pod Kobylanką. Po kilku tygodniach nastała bitwa, w której powstańcy zajmowali pozycje w lesie na górze. Wokoło ciągnęły się bagna. Kawaleria rosyjska kilkakrotnie atakowała, a nawet przedostawała się do oddziałów powstańczych i w tym czasie Gawalewicz otrzymał z ręki kozaka cięcie szablą w policzek oraz cięcie lancą w udo. Rana goiła się bardzo długo. W międzyczasie powstanie się zakończyło. 
Gdy Gawalewicz przechodził przez granicę został aresztowany przez żołnierza austriackiego, którego jednak przekupił niewielką sumą, tak, że udało mu się ostatecznie umknąć. 
Gawalewicz mieszkał w Przemyślu, przy ul. Rogozińskiego 30. Przez rok obłożnie był chory.
Zmarł 29 czerwca 1939 w Przemyślu. Jak podaje Motyka:
Tłumy mieszkańców w uroczystym kondukcie pogrzebowym ze sztandarem organizacji i stowarzyszeń odprowadziły ciało zmarłego z kaplicy X Szpitala Okręgowego o godz. 16., w sobotę 1 lipca 1939 r. na Cmentarz Główny w Przemyślu.
Karol Gawalewicz - podporucznik wojsk powstańczych w oddziale Jeziorańskiego odznaczony Krzyżem Niepodległości z mieczami i Krzyżem Oficerskim Polonia Restituta



***
Powstańcy styczniowi związani z Leżajskiem, którzy przelewali krew w potyczkach i bitwach 1863-1864 roku, urodzonych bądź zmarłych w niżej wymienionych miejscowościach:

Leżajsk: Władysław Bąkowski, Bernard Bulisiewicz, 
Emil Denker, Jan Karol Całczyński, Andrzej Garbacki, Kazimierz Stanisław Jabłoński, Antoni Karolewicz, Jakub Kisielewicz, Antoni Kluz, Ignacy Koczocik, Władysław Romuald Kopytyński, Ignacy Kułacz, Paweł Malczewicz, Jan Nyc, Aleksander Walenty Polaczek, Antoni Repilewicz, Adolf Schulz, Bronisław Feliks Szeliga, Władysław Saturnin Szeliga, Zygmunt Szeliga, Jakub Szlachetka, Marian Wodziński, Stanisław Niemczycki.

Dąbrowica k. Leżajska: Wojciech Górka, Wojciech Tarka

Grodzisko k. Leżajska: Kazimierz Salwach

Sarzyna k. Leżajska: Jan Wiącek

Wierzawice k. Leżajska: Antoni Hellig, Roman Kotzlan, Kazimierz Machniewicz


Dostałam informacje od Krzysztofa Machniewicza z Gdańska, prawnuka Kazimierza Machniewicza. Kazimierz urodzony w Wierzawicach, k/Leżajska(1848-1910), był uczestnikiem Powstania Styczniowego. W 1864 aresztowany i zesłany na Sybir, skąd powrócił po kilku latach staraniem ks.Ruczki. Ostatnie lata życia spędził we Lwowie, pracował jako radca namiestnictwa. 
Kazimierz Machniewicz był synem Jana i Leopoldy z d. Kozłowska. Miał brata Władysława Machniewicza. 

Źródło:

środa, 6 lipca 2016

Omiatacz Antoni (1944-1980)

Rozmawiałam dzisiaj z Marią Majder, siostrą znanego w Leżajsku muzyka Antoniego Omiatacza. Pisałam o nim przy okazji wspomnień o Ryśku Atamanie

Kochał czarnoskórą wokalistkę Robertę Flack i pewnie dlatego, tak jak ona kochał jazz, soul i folk. Roberta śpiewała, Antoni Omiatacz grał, na organach, oczywiście nie wspólnie, bo ona w Ameryce, on w Leżajsku i Rzeszowie. 
Urodził się 1 sierpnia 1944 roku w Leżajsku. Razem z rodzicami Janem i Anną z d. Mufko mieszkali w oficynie dawnego liceum, w budynku dzisiejszego Muzeum Ziemi Leżajskiej. Ojciec tam, w liceum pracował, jako woźny.
Jako małe dziecko zachorował na zapalenie spojówek, a, że to były trudne wojenne czasy, nie można było liczyć na skuteczną pomoc medyczną. Podobno pielęgniarka zakaziła małego Antosia, myjąc dziecko mydłem własnej produkcji. Lekarz niemiecki podjął próbę leczenia, wojna się skończyła, wyjechał z Leżajska i nie było szans na dalszą terapię. Antoni do końca życia został niewidomy.
Mimo ułomności miał talent muzyczny, odkrył go pewnie zaprzyjaźniony Roman Chorzępa, znany leżajski organista. 
Antoni ukończył Wyższą Szkołę Muzyczną w Krakowie. Losy rzuciły go do Rzeszowa, gdzie grał na organach w rzeszowskich klubach. Grał w kawiarni nad Delikatesami na ul. 3 Maja (Kawiarnia Kosmos?), potem w Hotelu Rzeszów. Grał razem z Ryszardem Atamanem, z którym przez wiele lat się przyjaźnił. I Antoni i Ryszard mieli ogromnie bogatą płytotekę. 


Do Leżajska przyjeżdżał często i wtedy korzystając z przychylności ks. Gorczycy, później ks. Wójcika grywał na mszach świętych, i w Farze i w Klasztorze - wspomina o tym jego młodsza siostra Maria. Antoni mimo, że był niewidomy to wszędzie samodzielnie się poruszał, po mieście nie musiał mieć przewodnika, ale gdy przyjeżdżał do rodzinnego miasta, do kościoła towarzyszyła mu zawsze siostra, spędzając z nim wiele czasu, gdy on na tych organach grał. 

Matka Anna Mutko córka szewca pochodziła z Dąbrowicy, ojciec Jan Omiatacz pochodził z Jarosławia. Mieli czworo dzieci: Antoni, Marian, Stanisława Drożdżal i najmłodsza Maria.

Jak wspomina Maria, brat Antoni ożenił się dwukrotnie. Z pierwszego małżeństwa syn Ireneusz pracuje jako adwokat w Łańcucie. Z drugiego małżeństwa nie miał dzieci. 
Antoni zmarł 25 kwietnia 1980 roku w Rzeszowie, po wcześniejszym zawale serca, pochowany jest na Cmentarzu Komunalnym w Leżajsku. 


wtorek, 7 czerwca 2016

Ataman Ryszard Franciszek (1937-2009)

Ryszard Franciszek Ataman ur. się 30 września 1937 roku w Leżajsku. Syn Adama Atamana i Zofii Gajdy z Zarzecza. Matką chrzestną była Maria Kwiecińska z Krukiewiczów żona Karola. Był kuzynem mojej teściowej Janiny Ordyczyńskiej (Ryszard i Janina mieli wspólnych dziadków: Antoniego Atamana i Konstancji Kimlowskiej).
Mieszkał w Leżajsku przy ul. Studziennej 5. 
Ryszard Ataman
Absolwent Liceum Ogólnokształcącego w Leżajsku. Rocznik 1955/56. 
W latach 60. prowadził w Rzeszowie najlepsze radio muzyczne. Od niego kombinował taśmy Tadeusz Nalepa, ojciec polskiego bluesa, żeby dokładnie nauczyć się grać. Kazimierz Gdula napisał: " Jako młody chłopak przesiadywałem u niego wspólnie z kuzynem Markiem Gdulą s. Kazimierza, słuchając całymi dniami nagrań Pat'a Bone'a, Harego Ballafonte, Neil Sedaki oraz wielu innych. To było wspaniałe. Ryszard prowadził wówczas w rozgłośni rzeszowskiej audycje pt. "Z płytoteki Ryszarda" oraz "Gwiazdy z mojej płytoteki". Jego płytoteka była tak duża, że nigdy nie mogliśmy wysłuchać wszystkiego. Nie było szans" - mówił Kazimierz Gdula.



Dom rodzinny Atamana (z lewej)

Leszek Kostek znał Ryśka Atamana. Wspominał, że Rysiek miał zespół muzyczny w Rzeszowie, grał w Hotelu Rzeszów, ale przyjeżdżał grywać również w Leżajsku, koncertował w dawnym Kinie Radość. Na afiszach 'Polacy nie gęsi i swój język mają'. Grał z nim Antoni Omiatacz rodem z Leżajska, niewidomy, śpiewał 'Nie płacz kiedy odjadę'.
Wesele Ryśka było bardzo huczne, pamięta je i wspomina je wiele osób. Kolumny w kawiarni Klubowej wystawione na zewnątrz, całe miasto słuchało muzyki weselnej. Jak przyjeżdżał do Leżajska, to zawieszał kolumny na drzewach i puszczał muzykę na cały regulator. 
Jan Gdula wspominał Ryśka Atamana, twierdzi, że wesele miał w domu, a głośniki były na słupach porozwieszane. Grał w zespole 'Filipy', na fortepianie grał Omiatacz z Leżajska, w Rzeszowie miał zespół na ul. 3 Maja. 
Krysia Kucharska ma do dzisiaj nagrania z Filadelfii, z czasów, kiedy jeszcze była w Ameryce. Ryszard miał audycję radiową - ARKA RADIO PLUS z programem "Tylko w sobotę".


***
Ania Pasek odnalazła w swoich pamiątkowych skarbach wycinek gazety z artykułem z okazji 10-lecia Radia Arka, poświęconym panu Atamanowi. Poznała go w latach dziewięćdziesiątych przed jego wyjazdem na Hawaje. Dawne,dobre czasy - wspominała Ania.
Z artykułu możemy dowiedzieć się, że program rada Arka pt 'Tylko w sobotę' pojawił się po raz pierwszy na antenie 14 marca 1987. Przez pierwsze 5 lat audycja trwała godzinę, później skrócono do pół godziny. Nazwa ARKA pochodziła od nazwisk prowadzących - Ataman Ryszard, Kendzia Andrzej.


Krysia Kucharska przekazała mi ze swoich zbiorów 2 zdjęcia Ryszarda Atamana - zdjęcie legitymacyjne i drugie to występ Ryszarda Atamana w Kawiarni Klubowa w Leżajsku. Lata 70.


Fot. Niemczyk, Ataman, Zbigniew Wojnar - perkusja, Kot, Krzysztof Cebulak (Zdjęcie od Krystyny Kucharskiej)

***
Przed wielu laty nawiązał ze mną kontakt kolega Ryśka - Ignacy Adam Góral. Napisał wówczas:

Mieszkam w Dąbrówkach k/Łańcuta, Jestem absolwentem Technikum Przemysłu Leśnego w Sobieszowie, gdzie w latach 1961-1963 Pan Ryszard Ataman był nauczycielem. Przez tyle lat, na każdym zjeździe koleżeńskim bardzo miło i serdecznie Go wspominamy. On to "zaraził" nas muzyką rockową /zachodnią/. To my pierwsi słuchaliśmy jego płyt, zanim zrobił audycję radiową. On codziennie odbierał z poczty świeżutkie winylowe krążki. Postanowiliśmy nawiązać z nim kontakt i zaprosić Go na spotkanie po latach. W latach 1963-1964 pracowałem na stażu w tartaku w Leżajsku i często się spotykaliśmy u niego w domu na Studziennej 5. Gdybym mógł prosić o Jego adres mejlowy lub pocztowy, byłbym /wraz kolegami/ bardzo zobowiązany. Przesyłam pozdrowienia i proszę o pomoc. Ignacy Adam Góral.

Technikum Przemysłu Leśnego w Sobieszowie Jelenia Góra
Zespół Szkół Drzewnych i Leśnych w Jeleniej Górze
ul. Cieplicka 180
58-570 Jelenia Góra tel. (075) 755-33-15

***
Pod koniec życia Ryszard Ataman zamieszkał na Hawajach, gdzie był nauczycielem, językoznawcą i jednocześnie prowadził radiowe talk show.
Ryszard Ataman zmarł 2 marca 2009 w Honolulu na Hawajach. Jego wolą było, aby spoczął w Leżajsku, razem z matką, jednak został poddany kremacji.

Żonaty z Krystyną Szydłowską z Sokółki. Pozostawił syna Tomasza i Ryszarda Juniora Atamanów i pięcioro wnucząt.

***

Kucharska Krystyna o Ryszardzie Atamanie

piątek, 3 czerwca 2016

Zawilski Albin (1915-1943) i Zawilski Krzysztof (1917-1943)

28 maja 1943 roku miała miejsce pacyfikacja Leżajska. Wśród 28 rozstrzelanych mieszkańców miasta ofiarami pacyfikacji Leżajska byli bracia Zawilscy - Albin i Krzysztof, synowie Władysława Zawilskiego i Marii ze Sztyraków. 


Maria z d. Sztyrak i Władysław Zawilski

Maria Zawilska ze Sztyraków i Gizela Zawilska
Matka Maria Sztyrak (ur. się 11.11.1878 r., zmarła 25.2.1950 r.) c. Jakuba i Anny Tupaj. Siostra Marii Zawilskiej z d. Sztyrak - Aniela wyszła za mąż za Leona Dziwotę. Ich syn Tomasz Krzysztof Dziwota kapitan żeglugi morskiej napisał wspomnienia 'Usiąść w cieniu'. Pisałam o tym 
>>http://aordycz-lezajsk.blogspot.com/2012/06/tomasz-krzysztof-dziwota.html

Maria i Władysław Zawilscy mieli siedmioro dzieci - Witold Wincenty, Mieczysław Dionizy, Albin i Krzysztof i córka Gizela. Córki Antonina i Władysława zmarły w młodym wieku, Antonina miała zaledwie 8 lat, a Władysława 16 lat. Była jeszcze Joanna vel Janina, o której nic nie wiadomo.


 http://aordycz.com/aord2/1166.html 

Zawilski Albin ur. się 01 .03.1915 r. w Leżajsku. kawaler. 
Albin Zawilski
Zawilski Krzysztof ur. 09.08.1917 r. w Leżajsku, kawaler, inż. chemik, ukończył studia w wieku 22 lat, stypendysta prof. Ignacego Mościckiego.
Krzysztof Zawilski
Obydwaj bracia Albin i Krzysztof studiowali na Politechnice Lwowskiej. 
Z informacji przekazanych przez córkę Gizeli Zawilskiej Bożenę Szczagiel jej stryj Albin został wpisany w album studentów Politechniki Lwowskiej wydział mechaniczny 12.12.1936 roku, prawdopodobnie nie ukończył studiów, bo książka legitymacja obecnie indeks kończy się na 3 roku akademickim 1938/39.
Albin i Krzysztof zostali rozstrzelani w czasie pacyfikacji 28 maja 1943 roku.

Jak opowiedział mi Zdzisław Czochara Zawilscy mieszkali tuż obok jego rodzinnego domu przy obecnej ul. Burmistrzów Zawilskich, dawniej to ul. Ruska, ul. Pierackiego, później 1 Maja. W czasie wojny trudnili się produkcją i handlem mydła oraz spirytusu, z tego się utrzymywali, wyroby spirytusowe sprzedawali do miejscowej restauracji. 

Gizela Zawilska po wojnie wyjechała do Poznania na studia medyczne. Za działalność konspiracyjną była poszukiwana przez UB.


Gizela Zawilska i Izabela Danys

Gizela Zawilska, Bronia Bis i Safir w Rabce
Mieczysław Zawilski skończył studia dyplomatyczne. Podobnie jak brat Witold z chwilą wybuchu wojny uciekł z kraju, prawdopodobnie razem przez Rumunię trafili do Wojska. Mietek walczył pod Tobrukiem. 

Mieczysław Zawilski

Późnej po zakończeniu wojny bracia Witold i Mieczysław spotkali się w Anglii i obaj wyemigrowali do Kanady Mieszkali tam do końca życia. Mietek miał też 5 dzieci. 

Witold Wincenty Zawilski ur. 20.01.1910, Leżajsk - zm. 7.01.1997, Toronto, Ontario Kanada).
Witold Zawilski
Absolwent architektury Politechniki Lwowskiej. Wojna wygoniła go z kraju. Przez Rumunię trafił w 1948 do Kanady, ale po drodze jeszcze zahaczył o Wojsko Polskie, potem o Anglię. Podchorąży Oddziału Saperów Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich SBSK w czasie kampanii libijskiej.
Witold zrobił karierę w w swoim zawodzie, był współprojektantem CN Tower Toronto - wieży nad Jeziorem Ontario z wielką obrotową restauracją na szczycie i wiele innych budynków w Toronto. 
Ożenił się z Katarzyną Sarah Watt (14.04.1923 Halifax Nowa Szkocja - zm. 19.08.2013 Toronto, Kanada).
Miał 5 dzieci - Rozalia, Ryszard, Waleria, Stefan. 
Waleria Zawilska
Córka Waleria jest prof. socjologia na University of Toronto. Pisze książki, dużo jeździ po świecie. Tematyka jej książek jest dość drażliwa i wiele lat miała zakaz wstępu do Rosji. Pewnie teraz również. Często przyjeżdża do Polski i nawet nieźle mówi po polsku. 

Teraz ok.17 czerwca planuje przyjazd do Polski na jakąś konferencję i pewnie będzie chciała odwiedzić Leżajsk. 










Wszystkie zdjęcia, akie zamieściłam w biogramach otrzymałam od Bożeny Szczagiel - córki Gizeli Zawilskiej. Dziękuję bardzo.



*****




sobota, 21 maja 2016

Kuczek Jan kpt. (1895-1920)

Kapitan Jan Kuczek urodził się 16 czerwca 1895 r. w Ołpinach (pow. Jasło), zm. 1 czerwca 1920 r. w Nowosiółkach (rejon Kahorlik, obwód kijowski). 
Był synem Józefa Kuczka i Marii Słaby. Ojciec Józef był organistą. Ojciec zmarł w sierpniu 1920 roku w Leżajsku. Matka Maria z d. Słaby zmarła na tyfus w lipcu 1920 roku.

Jan Kuczek miał troje rodzeństwa. Siostra Aniela ur. 1899 w Ołpinach pow. Jasło, siostra Helena została ochrzczona w Krasnem, brat Michał ur. 1912.

Z zawodu był nauczycielem, jako absolwent seminarium nauczycielskiego w Rzeszowie. Rodzina mieszkała na ul. Wałowej w Leżajsku. Był członkiem XXVII Polskiej Drużyny Strzeleckiej w Leżajsku. 15 sierpnia 1914 r. z drugim oddziałem leżajskich strzelców pod komendą Michała Szeligi, jako drużyniak przybył do Krakowa. Przydzielony został do 2 kompanii III baonu 1 pułku piechoty Legionów. Mianowany starszym żołnierzem 20 grudnia 1914 r. W okresie od 20 lutego do 20 maja 1915 r. choruje na tyfus. Po wyjściu ze szpitala zostaje przydzielony do 2 kompanii VI baonu, w której służy do jej rozdzielenia w październiku 1915 r. Następnie w 1 kompanii VI baonu do czasu powtórnego sformowania 2. kompanii VI baonu w sierpniu 1916 r. i pozostaje w niej do kryzysu przysięgowego w lipcu 1917 r. W tym czasie awansowany do stopnia sekcyjnego 16 września 1916 r. Po zwolnieniu z Legionów Polskich zostaje wcielony 19 września 1917 r. do 20 pułku piechoty armii austro – węgierskiej. 21 marca 1918 r. przeniesiony do 46 pułku piechoty baon „A”.
Od 15 czerwca 1918 r. do 2 listopada 1918 r. służy w 90 pułku piechoty, awansując 20 lipca 1918 r. na stopień plutonowego. 15 listopada 1918 r. wraca
z Ukrainy do kadry pułku w Jarosławiu. 27 grudnia 1918 r. wstępuje ochotniczo do 5 pułku piechoty Legionów w Radymnie, w którym zostaje sierżantem
20 stycznia 1919 r. zaś 1 marca tego roku uzyskuje awans na podporucznika.
Po sformowaniu 1 pułku piechoty Legionów 20 marca 1919 r. zostaje przydzielony do jego 10 kompanii. Kończy szkołę oficerską w Zambrowie. Jako dowódca plutonu bierze udział we wszystkich walkach 1 pułku piechoty Legionów. 20 kwietnia 1919 r. walczy we Wilnie. 
Stefan Pomarański: 
(…) „ z drugiej strony oddział podporucznika Kuczka zajął ulice Dąbrowskiego
i Orzeszkowej… około godziny 16 podporucznik Kuczek wzmocniony plutonem sierżanta Jabłońskiego z kompanji odwodowej, rozpoczął natarcie na plac Łukiski, zajmując ulicę Portową
”. 
W trakcie wyprawy kijowskiej podczas natarcia na Kahorlik 1 czerwca 1920 r. Adam Borkiewicz: 
(…) „pod wsią Nowosiółki szpica 10 kompanii natknęła się na słabą czatę rosyjską z jednym karabinem maszynowym. Dowódca straży przedniej ppor Kuczek Jan uderzył bez chwili wahania na placówkę nieprzyjacielską i zmusił ją do odwrotu, sam jednak poległ od pierwszych strzałów wroga (…). 

3 maja 1920 r. został pochowany w Kijowie. 

Pośmiertnie awansowany na stopień kapitana. Odznaczenia: odznaka I Brygady „Za wierną służbę”, brązowy Medal Waleczności (Austro – Węgry), Krzyż Walecznych i pośmiertnie Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari V kl, nr 8001. 

W Leżajsku jedna z ulic została nazwana jego imieniem. Ul. Kpt. Kuczka łączy ul. Jarosławską z ul. Lipy w kierunku mostu na Sanie w Rzuchowie.
                            
            Opracował: Roman Federkiewicz - Muzeum Ziemi Leżajskiej 

Źródła: 
Kopie dostępne w Muzeum Ziemi Leżajskiej

Karta Ewidencyjna Jana Kuczka z 1 pułku piechoty Legionów

Metryka śmierci i pogrzebu - Urząd Duszpasterski 1 Dywizji Legionów

Odpis poświadczenia służby wystawiony na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie

Wniosek o nadanie śp. Janowi Kuczkowi „Krzyża Zasługi” - Komisja Odznaczeń Polskich Drużyn Strzeleckich

Adam Borkiewicz, Dzieje 1 Pułku Piechoty Legionów, Warszawa 1929. s.. 541

Zbigniew Moszumański, XXVII Polska Drużyna Strzelecka w Leżajsku. [w:] Almanach Leżajski, (zeszyt 10/2014). Leżajsk 2014

Stefan Pomarański, Zarys historii wojennej 1 pułku piechoty Legionów. Warszawa 1931. s. 36

https://www.wbc.poznan.pl/dlibra/publication/31559/edition/48817?language=pl

Leżajskie Spotkanie z Historią PDDM - konsultacje - 25.11.2015 r.

czwartek, 12 maja 2016

Zawilski Leopold (1884-1945)

Leopold Zawilski urodził się 14 listopada 1884 roku w Leżajsku w rodzinie Franciszka Zawilskiego i Rozalii z Gielecińskich.
Leopold Zawilski przed II wojną prowadził kancelarię adwokacką w Gdyni. 
W Księdze adresowej miasta Gdynii w okresie II wojny światowej figuruje dr Leopold Zawilski, adwokat zam. ul Starowiejska 52, Tel. 13-40. (str 16/505).
Ukończył szkołę wojskową, studia prawnicze zakończone doktoratem. 
Ożenił się z Józefą Zawilską c. Jana Kantego Zawilskiego i Febroneli Szelewicz. Zarówno Leopold, jak i żona Maria Zawilska byli wnukami Piotra Zawilskiego i Marii Dudzińskiej.
Leopold Zawilski mieszkał w Borynii na Śląsku (pod Dąbrową Górniczą), tam urodził się syn Sławomir (17.11.1917 - 25.07.1980 Gdynia, Cmentarz Witomiński).
Leopold przeniósł się z rodziną na Wybrzeże. Kupił majątek Smażyno (kaszubska wieś w powiecie wejherowskim). Po II wojnie światowej pałac należał do PGR, od lat 80. mieści Ośrodek Terapii Uzależnień.

Leopold i Józefa Zawilscy mieli dzieci:

  • Danuta (28.11.1909, Leżajsk - 27.01.1984)- Chrzestni: Władysław Szczęk, Aniela Urbańska. Przed wojną pracowała u brata Leopolda w kancelarii i doglądała po przedwczesnej śmierci matki majątku w Smażynie (Smażyno). W 1939 roku razem ze Sławkiem i Miłosławą została wysiedlona z Gdyni. Po powrocie po wojnie jeszcze w maju 1945 zaczęła pracować w Urzędzie Morskim w Gdyni, gdzie doczekała emerytury. Za mąż nie wyszła.
  • Dobrochna (22.12.1912, Leżajsk - 22.11.1993) - mąż I voto (1930r) - Władysław Polański, II voto Stefan Żychoń. Dobrochna w 1930 roku wyszła za mąż za Władysława Polańskiego i do wojny mieszkała w jego majątku Rudniki nad Dniestrem. W czasie okupacji przebywała w Krakowie. W 1945 roku po rozwodzie z Władysławem wyszła drugi raz za mąż za Stefana Żychonia (architekta) i do śmierci mieszkała z nim w Zakopanem (skąd on pochodził). Dzieci nie miała.
  • Zbigniew (1914-1914)
  • Miłosława zginęła tragicznie (1916-6.07.1945). Miłosława - przed wojną uczennica, w czasie wojny razem z siostrą Danutą przebywała w Krakowie, po wojnie razem z Danutą i Sławomirem przyjechała do Gdyni. W lipcu 1945 r popłynęła holownikiem na Hel na grób narzeczonego, który zginął w obronie Helu w 1939 r. W drodze powrotnej, już niedaleko Gdyni holownik wpadł na minę i większość pasażerów, w tym i ona zginęli. Miała pecha, bo świetnie pływała i podobno przed wojna pływała wpław (oczywiście w asekuracji łódki) z Gdyni do Helu. Zapewne wybuch ją ogłuszył i zanim się ocknęła to zdążyła się utopić.
  • Sławomir (1917-1945) - żona Marianna Ordyczyńska. Sławomir uczył się u Pijarów w Krakowie otrzymując świadectwo dojrzałości. Studia ukończył w Poznaniu.
Żona Józefa Zawilska ur. się w 1885 roku w Leżajsku, zmarła 16 lipca 1933 roku w wieku 48 lat w Krakowie. Pochowana jest na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kwatera GA.
W okresie okupacji niemieckiej Leopold wrócił do Leżajska, angażując się w konspiracyjną działalność AK.
Od 1 sierpnia 1944 do 13 lutego 1945 roku pełnił funkcję burmistrza w Leżajsku. Wg protokołu Okręgowej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie wiadomo, że dr Leopold Zawilski został aresztowany przez funkcjonariuszy WUBP (Wojew. Urząd Bezpieczeństwa Publicznego - Rzeszów, ul. Jagiellońska) z Rzeszowa w dniu 25 lutego 1945 roku. Razem z nim w tym dniu aresztowano sędziego Tadeusza Tołłoczkę (prezes Sądu Grodzkiego w Leżajsku), sekretarza Urzędu Miejskiego Aleksandra Schmidta oraz Romana Wiącka pracownika posterunku MO w Leżajsku, działacza PPR, sympatyzującego z AK. Wszyscy zostali wywiezieni do Rzeszowa i aresztowani na Zamku. Aleksander Schmidt i Roman Wiącek zostali po kilku dniach zwolnieni, natomiast burmistrz Leopold Zawilski i sędzia Tadeusz Tołłoczko uznani za kapitalistów i wrogów ludu bez wyroku i bez procesu zostali najprawdopodobniej wywiezieni do lasu w Turzy i tam zamordowani.

Decyzją Rady Miasta jedną z najstarszych leżajskich ulic - ul. 1 Maja nazwano ulicą Burmistrzów Jana i Leopolda Zawilskich. Kiedyś należała do Przedmieścia Jarosławskiego. W różnych okresach historycznych, nazwa ulicy wielokrotnie się zmieniała. Dawniej ulica Ruska, od 1937 r Bronisława Pierackiego, T. Szewczenki, 1 Maja.



Kim byli dla siebie Jan i Leopold Zawilscy, jakie pokrewieństwo ich łączy? Warto o tym napisać, bo ludzie nie wiedzą i często kojarzą ich jako braci.
Jan Kanty i Leopold mieli wspólnych przodków: Piotra Zawilskiego i Marię z Dudzińskich, z tym, że Jan Kanty był ich synem, zaś Leopold s. Franciszka i Rozalii Gielecińskiej był ich wnukiem. Jednocześnie Jan Kanty był stryjem dla Leopolda Zawilskiego. Żona Leopolda Zawilskiego - Maria Zawilska była też wnuczką Piotra Zawilskiego i Marii Dudzińskiej.


***
Maria Zawilska, żona burmistrza Leżajska Leopolda Zawilskiego zmarła 16 lipca 1933 roku w wieku 48 lat w Krakowie. Pochowana jest na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, kwatera GA.
  


zobacz też:

Ulica Burmistrzów Jana i Leopolda Zawilskich

Maryla Zawilska z Ordyczyńskich
Akcja przeciw donosicielom. Dionizy Garbacz - Sztafeta
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...